GPS toegelicht

Geschiedenis van GPS

Het global positioning system (GPS) of wereldwijde plaatsbepalingssysteem is een netwerk van satellieten die zich in vaste banen rond de aarde bewegen en signalen uitzenden naar iedereen op aarde met een GPS-ontvanger. Deze signalen bevatten een tijdcode en een geografisch gegevenspunt aan de hand waarvan de gebruiker zijn exacte positie, snelheid en tijd waar dan ook op aarde uitermate nauwkeurig kan vaststellen.

GPS werd tijdens de Koude Oorlog in de jaren zestig ontwikkeld met het oog op gebruik door de strijdkrachten en de veiligheidsdienst, maar pas bij de lancering van het ruimtevaartuig Spoetnik door de Sovjet-Unie in 1957 ging het systeem echt leven.

GPS imageTransit was het eerste satellietsysteem dat door de V.S. werd gelanceerd en in 1960 door de Amerikaanse marine werd getest. Met behulp van slechts vijf satellieten die zich in banen om de aarde bewogen, konden schepen één keer per uur hun positie op zee bepalen. De opvolger van de Transit in 1967 was de Timation-satelliet, waarmee werd aangetoond dat zeer nauwkeurige atoomklokken geschikt waren voor gebruik in de ruimte. Vervolgens werd GPS snel ontwikkeld voor militaire toepassingen en werden er tussen 1978 en 1985 in totaal 11 "Block I"-satellieten gelanceerd.

Maar het neerhalen van een Koreaans passagiersvliegtuig, vlucht 007, in 1983 door de Sovjet-Unie was voor de regering Reagan in de Verenigde Staten de aanleiding om GPS open te stellen voor civiele toepassingen. Hierdoor werd het ook mogelijk om wereldwijd de positie van vliegtuigen, schepen en transportmiddelen te bepalen en te voorkomen dat deze onbedoeld verboden gebied betreden.

Second GPS imageDe ramp met de SS Challenger, de spaceshuttle van de NASA, in 1986 vertraagde de verdere ontwikkeling van het GPS-systeem. Pas in 1989 werden de eerste Block II-satellieten gelanceerd. In de zomer van 1993 lanceerde de V.S. de 24ste Navstar-satelliet, waarmee de moderne GPS-constellatie van satellieten, 24 in totaal, een feit was. Dit systeem kennen we als het global positioning system of GPS. Eenentwintig van de satellieten waren tegelijk actief, de overige drie dienden als reserve. Vandaag de dag bestaat het GPS-netwerk uit 30 actieve satellieten in de GPS-constellatie.

GPS wordt tegenwoordig ingezet voor tientallen navigatietoepassingen, zoals autonavigatie, het maken van kaarten, onderzoek naar aardbevingen, klimaatonderzoek en geocaching, een buitensport waarbij de deelnemers een schat moeten vinden.