Co to jest GPS

Historia systemu GPS

Globalny system pozycjonowania (GPS, Global Positioning System) to sieć satelitów na orbitach okołoziemskich umieszczonych w wyznaczonych punktach nad powierzchnią planety. Satelity te wysyłają sygnały odbierane przez wszystkie odbiorniki GPS na ziemi. Sygnały z satelitów przenoszą zakodowany czas oraz dane geograficzne, które pozwalają użytkownikowi precyzyjnie wyznaczyć jego dokładną pozycję, prędkość i czas w każdym miejscu planety.

System GPS został zaprojektowany dla celów wojskowych i wywiadowczych w szczytowej fazie zimnej wojny w latach 60-tych. Inspiracją do jego powstania było wystrzelenie radzieckiego statku kosmicznego Sputnik w 1957 r.

System Transit był pierwszym systemem satelitarnym umieszczonym w przestrzeni kosmicznej przez Stany Zjednoczone oraz przetestowanym przez Marynarkę Wojenną Stanów Zjednoczonych w 1960 r. Pięć umieszczonych na orbitach okołoziemskich satelitów wystarczało do ustalania pozycji okrętów na morzu z częstotliwością godzinową. W 1967 r. jego następcą został satelita Timation, dzięki któremu udowodniono, że bardzo dokładne zegary atomowe mogą być obsługiwane w przestrzeni kosmicznej. Od tego momentu system GPS przeznaczony do zastosowań wojskowych zaczął się rozwijać bardzo szybko. W latach 1978-1985 wystrzelono w sumie 11 satelitów „Block I”.

Jednak dopiero zestrzelenie koreańskiego samolotu pasażerskiego (lot 007) przez ZSRR w 1983 r. skłoniło administrację Ronalda Reagana w Stanach Zjednoczonych do udostępnienia systemu GPS dla zastosowań cywilnych. Miało to umożliwić dokładne wyznaczanie własnej pozycji samolotom, statkom oraz środkom transportu na całym świecie w celu uniknięcia naruszania bez ostrzeżenia zastrzeżonego terytorium obcego państwa.

Katastrofa promu kosmicznego SS Challenger wystrzelonego w 1986 r. przez agencję NASA spowolniła unowocześnianie systemu GPS. Pierwsze satelity Block II zostały wystrzelone dopiero w 1989 r. Latem 1993 r. Stany Zjednoczone wystrzeliły na orbitę 24-tego satelitę Navstar, ostatniego z konstelacji 24 satelitów tworzących współczesny system GPS, znany jako globalny system pozycjonowania lub GPS. 21 satelitów tej konstelacji działało przez cały czas, pozostałe 3 były zapasowe. Dzisiejsza sieć GPS składa się z około 30 czynnych satelitów w konstelacji GPS.

System GPS jest dziś wykorzystywany na dziesiątki sposobów, w tym w nawigacji, odszukiwaniu drogi przez kierowców, tworzeniu map, badaniu trzęsień ziemi, badaniach nad klimatem czy w grach terenowych zwanych geocoching i polegających na „poszukiwaniu skarbów”.